کليد واژه ها :
زندانيان سياسي
English
کمیته گزارشگران حقوق بشر- سازمان دیده بان حقوق بشر، امروز با صدور بیانیه ای در خصوص ادامه بی خبری از وضعیت نگران کننده ی کوهیار گودرزی، عضو کمیته گزارشگران حقوق بشر و مادر وی ابراز نگرانی کرد. دیده بان حقوق بشر در این بیانیه با اشاره به نحوه بازداشت غیرمتعارف کوهیار گودرزی و مادر وی، مقامات ایرانی را در این خصوص مسئول دانست و ناپدید شدن اجباری کوهیار گودرزی و بازداشت پروین مخترع، مادر او را، نقض قوانین بین المللی و کنوانسیون سیاسی و مدنی دانست که ایران آن را امضا کرده است.
کوهیار گودرزی از شش هفته پیش، توسط مقامات امنیتی در شرایطی نامتعارف ربوده شد و مسئولان تا کنون از ارائه هرگونه توضیحی در خصوص وضعیت وی خودداری کرده اند. گفتنی است، بهنام گنجی، دوست کوهیار گودرزی، که به همراه وی بازداشت شده بود، یک ماه پس از آزادی از زندان اقدام به خودکشی کرده و جان باخت.
متن بیانیه ی دیده بان حقوق بشر را در ادامه بخوانید:
مقامات باید در باره ناپدیدشدنهای قهری معلومات دهند
(نیویورک) - دیدهبان حقوق بشر امروز گفت که دولت ایران باید درباره محل نگهداری و وضعیت کوهیار گودرزی، فعال برجسته حقوق بشر، فوراً معلومات دهد و از مقامات مسئول مصرانه درخواست کرد که گودرزی را که در اواخر ژوئیه دستگیر شده است تفهیم اتهام و یا آزاد کنند.
سارا لی ویتسون، رئیس بخش خاورمیانه دیدهبان حقوق بشر گفت: «ناپدید شدن قهری یک شهروند ایرانی برای مدت بیش از ۶ هفته و آنهم بدون هیچگونه دسترسی به مراجع قانونی، ناقض قوانین ایران و قوانین بین المللی است که دولت ایران در ظاهر به آن احترام میگزارد. دولت ایران حداقل این مسئولیت را نزد خانواده گودرزی دارد که دلایل دستگیری و محل اختفای فرزند ناپدید شده آنان را بازگو کند.»
نیروهای امنیتی لباس شخصی در تاریخ ۳۱ جولای کوهیار گودرزی را در خانه دوستش بهنام گنجی دستگیر کردند. منابع به دیدهبان حقوق بشر گفتهاند که ماموران گودرزی، گنجی و یک نفرسوم را ابتدا به یک محل نامعلوم برده و سپس آنان را به زندان اوین انتقال دادند. مقامات تا کنون از تایید دستگیری و یا بازداشت گودرزی اجتناب کردهاند. دیدهبان حقوق بشر نتوانسته است از دلایل دستگیری و محل نگهداری فعلی گودرزی اطلاعی به دست آورد.
یک منبع آگاه به دیدهبان حقوق بشر گفت که چند روز پس از دستگیری گودرزی، دوستان و خانواده وی جهت کسب معلومات به دفتر دادستان تهران مراجعه کردند اما به آنان گفته میشود که هیچ پروندهای در خصوص دستگیری گودرزی در آنجا وجود ندارد. این منبع افزود که خانواده و دوستان گودرزی به دفتر دادستانی زندان اوین نیز مراجعه کردند اما در آنجا هم به آنان گفته میشود که آنان هیچ معلوماتی در باره گودرزی ندارند و خانواده وی باید به دفتر پلیس محلی مراجعه کنند و او را به عنوان فرد ناپدیدشده ثبت نمایند.
مینا جعفری، وکیل گودرزی، به دیدهبان حقوق بشر گفت که او چندین مرتبه از مقامات خواسته است تا راجع به محل نگهداری و وضعیت گودرزی معلومات بدهند اما تاکنون هیچ دستاوردی در این مورد نداشته است. جعفری افزود که انتظار ندارد مسئولین به وی اجازه ملاقات با موکلش را قبل از ارجاع پرونده او به دادگاه بدهند.
نگرانیها در مورد سرنوشت گودرزی بعد از خودکشی یکی از دوستان وی، بهنام گنجی، که همراه او دستگیر شده بود افزایش یافت. مقامات بهنام گنجی را در تاریخ ۸ اوت آزاد کردند اما پیکر بیجان او در تاریخ ۲ سپتامبر در منزل خانوادگیاش یافت شد. پیش از مرگ، گنجی به یکی از دوستانش گفته بود که وی و گودرزی به بند ۲۴۰ زندان اوین منتقل شده و در آنجا در سلولهای انفرادی نگه داشته شدهاند. گنجی گفت که او با چشمان بسته مورد بازجویی واقع شده است و مسئولین او را «به جرم اقدام علیه امنیت ملی به واسطه تماس با کوهیار گودرزی» متهم کردند.
در اول اوت، یک روز بعد از دستگیری گودرزی، نیروهای امنیتی پروین مخترع، مادر او را در خانهاش واقع در استان جنوبی کرمان دستگیر کردند. به گزارش وب سایت کمیته گزارشگران حقوق بشر، مخترع در جریان ملاقاتی که اخیراً با خانواده خود در زندان داشته است میگوید که او را تفهیم اتهام کردهاند و به دلیل مصاحبههای که در جریان دستگیری پسر خود داشته است متهم به «تشویش افکار عمومی» و «اقدام علیه امنیت ملی» شده است. اولین جلسه دادگاه مخترع در پشت درهای بسته در روز سه شنبه ۶ سپتامبر در دادگاه انقلاب برگزار شد. دیدهبان حقوق بشر نتوانسته است در مورد اتهام و نحوه برگزاری دادگاه مخترع معلوماتی به دست آورد.
گودرزی، ۲۵ ساله، فعال حقوق بشر است که از سال ۲۰۰۶ تاکنون چندین بار توسط نیروهای امنیتی دستگیر شده است. وی اولین بار در تظاهرات اول ماه می۲۰۰۶، که برای احراز حق راه اندازی اتحادیههای مستقل کارگری توسط سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه سازماندهی شده بود، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد اما دیری نگذشت که از زندان آزاد شد. در شامگاه ۲۰ دسامبر ۲۰۰۹، نیروهای امنیتی وی، شیوا نظر آهاری و سعید حائری که هرسه عضو یک مجمع فعالان حقوق بشر به اسم کمیته گزارشگران حقوق بشر میباشند را در میدان انقلاب دستگیر کردند. آن روز، آنان با اتوبوس عازم قم بودند تا در مراسم خاکسپاری آیت الله العظمی منتظری شرکت نمایند.
در جون ۲۰۱۰، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب گودرزی را به جرم «تبلیغ علیه نظام» و یک سلسه جرائم دیگر که مرتبط با امنیت ملی بود به یک سال زندان محکوم کرد. در جولای، مقامات او و ۱۶ زندانی دیگر را که در اعتراض علیه بدرفتاریهای مسئولین زندان دست به اعتصاب غذا زده بودند به سلولهای انفرادی فرستادند. مقامات گودرزی را در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۰ از زندان رجایی شهر آزاد کردند.
تمامی اعضای کمیته گزارشگران حقوق بشر که در ایران فعال بودند یا به زندان افتادهاند، یا در مرخصی از زندان بسر میبرند و یا مجبور به ترک کشور شدهاند.
قوانین بین المللی «ناپدیدشدن» را تا زمانی که دولت به کتمان سرنوشت و محل اختفای فرد «ناپدید شده» ادامه دهد جرم مداوم میداند. دادگاه جنایی بین المللی رم ناپدید شدن قهری افراد را چنین تعریف میکند: «دستگیری، بازداشت یا ربودن افراد که توسط یا با اجازه، حمایت یا موافقت یک دولت یا سازمان سیاسی صورت بگیرد و متعاقب آن، به محرومیت آن افراد از آزادی اعتراف نکند، و از دادن معلومات راجع به سرنوشت و یا محل نگهداری افراد ناپدیدشده با قصد محروم ساختن آنها از حمایتهای قانونی برای مدت زمان طولانی خودداری ورزد.»
با آنکه ایران عضو دادگاه جنایی بین المللی رم نیست و کنوانسیون بین المللی حمایت از تمامی اشخاص در برابر ناپدیدشدن قهری را امضاء نکرده است، اما کنوانسیون سیاسی و مدنی را امضا کرده است. این کنوانسیون بازداشت طولانی مدت افراد را قبل از محاکمه و بدون تفهیم اتهام منع میکند و از مقامات مسئول میخواهد که برای افراد بازداشت شده «زمان و امکانات لازم برای دفاع از خود را فراهم آورد» و به آنان اجازه دهد «تا با وکلای مدافع مورد نظر خود ارتباط داشته باشند».
اما برخلاف این الزام حقوقی، ماده ۱۲۸ آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری اظهار میدارد که قاضی میتواند در مرحله تحقیق روی یک پرونده، که نباید بیشتر از یک ماه طول بکشد (اگرچه این بازه به طور نامحدود قابل تمدید است)، حضور وکیل مدافع را «در مواردی که موضوع جنبه محرمانه دارد یا حضور غیر متهم به تشخیص قاضی موجب فساد گردد» ممنوع کند. ماده ۱۳۳ نیز به مسئولین قضایی اجازه میدهد تا مدت زمان بازداشت قبل از دادگاه را به طور نامحدود تمدید کنند. با آنکه این قوانین موازین بین المللی را نقض میکنند اما به نظر میرسد که مقامات با محروم ساختن گودزری از حق داشتن وکیل و عدم اعلام محل بازداشت او حتی این قوانین داخلی خود را نیز نقض کردهاند.
ویتسون در این زمینه گفت: «سالیان متمادی است که مقامات ایرانی بر قوانین سرکوبگرانه آئین دادرسی جهت بازداشت طولانی مدت و بدون ملاقات بازداشت شدگان قبل از محاکمه تکیه کردهاند. اما در مورد گودزری، آنان با انکار بازداشت او برای مدت بیشتر از یک ماه و نیم پس از دستگیری، حتی قوانین خود را نیز نقض کردهاند.»